Zeventien kilo kunst: Timm Ulrichs – Een overlijdensbericht
7. Mei 2026In de tentoonstelling “Duitse popart – tussen provocatie en mainstream. "De Heinz Beck Collectie als gast in de LUDWIGGALERIE" bood mij de gelegenheid om verschillende grafische werken van Timm Ulrichs te presenteren, waaronder de portfolio. Pas op voor kunst! vanaf 1969. Als geen andere kunstenaar slaagt hij erin de vele normen, regels en voorschriften die de museumwerking kenmerken, op een scherpe, bijtende maar humoristische manier te satiriseren. Ulrichs bekritiseerde zijn hele leven lang het feit dat dit alles barrières opwerpt voor de kunst, en meestal niet stilletjes, maar strijdlustig en met indrukwekkende acties zoals... Ik kan niet meer naar kunst kijken.waarin hij in 1975, vermomd als blinde man, door een kunstbeurs wandelde.
Een bezoeker en Sarah Hülsewig voor een deel van de portfolio. Pas op voor kunst! © LUDWIGGALERIE Schloss Oberhausen | Timm Ulrichs, Ik kan niet meer naar kunst kijken. 1968/2011 © VG Bild-Kunst, Bonn 2025
Toen mijn telefoon in februari 2026 rinkelde en Timm Ulrichs – uiterst beleefd – aan de lijn was om mijn tentoonstelling te bespreken, schoot mijn adrenaline even omhoog. Ter voorbereiding op de tentoonstelling had ik me verdiept in zijn werk, met name in datgene dat een anti-museumhouding uitdrukt, en had ik genoeg interviews met hem gelezen en bekeken om te weten: zijn oordeel kan genadeloos zijn. Zijn openingsvraag, "Leg me eens uit waarom ik een popartkunstenaar zou moeten zijn!", deed weinig om mijn zenuwen te kalmeren. Maar hij luisterde daadwerkelijk toen ik mijn concept uitlegde en begreep waarom hij, naar mijn mening, tot de Duitse popartbeweging behoorde. Dit eerste telefoongesprek duurde ruim een uur; Ulrichs vertelde me enthousiast over de kunststromingen in Duitsland aan het einde van de jaren 1960 en gaf me waardevolle achtergrondinformatie.
Uittreksel uit de tentoonstellingscatalogus | Het pakket van 17 kg van Timm Ulrichs © LUDWIGGALERIE Schloss Oberhausen
Nadat hij van mij de catalogus van de tentoonstelling "Duitse Pop Art" had ontvangen, bedankte hij me meteen met een enorm pakket van maar liefst zeventien kilo, dat hij persoonlijk had verzonden. Daarin zat het levensverhaal van Timm Ulrichs (over zijn tentoonstellingen) in de vorm van publicaties. Er volgden nog meer telefoongesprekken; hij vertelde dat hij onze catalogus regel voor regel kritisch had gelezen en tot de conclusie was gekomen dat een bezoek aan de Ludwigalerie de moeite waard zou zijn, waar hij een kunstenaarsgesprek zou geven. Kort voor dit evenement, dat gepland stond voor 19 april 2026, belde Timm Ulrichs me nog een laatste keer op en liet me weten dat hij helaas vanwege gezondheidsproblemen niet naar Oberhausen kon komen. Hij was echter optimistisch dat hij ons later dat jaar nog eens zou bezoeken. Helaas is dit er nooit van gekomen; Timm Ulrichs overleed op 29 april 2026.
Hoewel een persoonlijke ontmoeting niet meer mogelijk is, ben ik erg blij dat ik hem telefonisch en per brief heb leren kennen – als iemand die luistert naar meningen en standpunten, deze kritisch bevraagt en voor wie de democratisering van kunst tot op hoge leeftijd een belangrijk thema is ("Laat het alsjeblieft hierbij wat betreft het honorarium, mensen moeten me steunen, dat is al genoeg."). Pas op voor kunst! Dit is een oproep aan alle cultuurwerkers om kunst toegankelijk te maken en op een werkelijk boeiende manier tentoon te stellen. Wij zullen dit graag ter harte blijven nemen, beste Timm Ulrichs!
dr. Sarah Hulsewig
Algemeen