PROJECT ZWARTE PERIODE - Arthothek-upgrade - LUDWIGGALERIE Kasteel Oberhausen

PROJECT ZWARTE PERIODE – Arthotek-upgrade

18 juni 2020

Een blogpost van Sarah Bauer
Kunst voor iedereen en een podium voor iedere kunstenaar!

“Ik ging erheen in joggingbroek met een wasmand vol foto’s.”

Markus von Frieling voor een van zijn werken, 2020 © Sarah Bauer

Het is zwart. Grimmig. En verscheen er niet zomaar een gezicht op het papier? Nu is het weer weg.

Markus von Frieling grijnst ondeugend, maar probeert het meteen te verbergen. Omdat zijn kunstproject “PROJECTBLACKPERIOD” niet grappig is. De kunstenaar werkt al zeven jaar met expressieve, abstracte en donkere schilderijen. Klinkt bijna als duistere magie. Tot nu toe was zijn tentoonstellingsruimte het internet. Een Instagram-galerij, een website. En hoe dan ook. Eigenlijk is hij een pedagoog en niet Picasso. Totdat hij werd ontdekt door Niksan Rajaratnam, die vele jaren geleden voor het eerst de LUDWIGGALERIE binnenkwam als student in het jeugdproject LUDWIG CHARTS en eigenlijk niets met kunst te maken had.

Voor de Artotheek, 2020 © Sarah Bauer

Een geweldig verhaal over hoe een tentoonstelling tot stand kan komen zonder kunsthistorici, juryleden of remmingen. Met een artiest die geen prijzen heeft gewonnen, een grote naam heeft of een lange lijst met releases. Gewoon talent – en het geluk om op het juiste moment op de juiste plek te zijn met de juiste mensen.

“Ik ken Markus van de sport”, zegt Niksan. “Hij vertelde me terloops dat hij kunst maakt.” Als tiener vond Niksan het educatieve museumproject LUDWIG CHARTS in kasteel Oberhausen zo leuk dat hij er na afloop bleef en sindsdien op vrijwillige basis voor de galerie werkt. Musea zijn saai voor jongeren! “Niksan is hier nu een echt instituut”, zegt ontwerper en museumdocent Ursula Bendorf-Depenbrock enthousiast. Niksan kijkt haar over zijn grote bril wrang aan. Hij wil niet meteen handtekeningen uitdelen, hij doet het gewoon allemaal omdat hij er oprecht plezier in heeft.

Voor de Artotheek, 2020 © Sarah Bauer

“Ik vond het in ieder geval gaaf dat Markus zei dat hij kunst maakte. Dus ik bekeek het werk en dacht: oké, dat ziet er echt goed uit en zou heel goed passen bij de LUDWIGGALERIE!”, herinnert Niksan zich.

Toen hij met zijn idee bij Ursula Bendorf-Depenbrock terechtkwam, stond ze er meteen voor open. En korte tijd later kwam Markus von Frieling naar de kunstbibliotheek LUDWIGGALERIE, waar geïnteresseerden doorgaans één keer per maand kunstwerken kunnen lenen. “Ik ging erheen in joggingbroek met een wasmand vol foto’s”, zegt hij, terwijl hij met zijn hand door zijn lange haar gaat.

Geen krijtstreeppak, geen champagne, geen curator. Kunst en kunstenaars. Rauw. Opgesplitst naar wat werkelijk is. “Ik was erg opgewonden. “Ik wilde mezelf niet in verlegenheid brengen tegenover Ulla met mijn suggestie”, geeft Niksan toe en kijkt opzij. “Toen werd ze weggeblazen.”

Markus von Frieling voor de Artotheek, 2020 © Sarah Bauer

Ursula Bendorf Depenbrock dacht even na, keek heen en weer tussen Niksan, de foto's van Markus von Frieling en de kamers.

“De kunstuitleen krijgt een update? Upgraden?’ besprak ze vervolgens met Niksan.

En ineens een heel nieuw format “Art.Upgrade_2020” was geboren. Een nieuwe tentoonstellingsreeks in de Artotheek. Direct naast de hallen van de LUDWIGGALERIE, waar Andy Warhol en Gerhard Richter hebben gehangen. Met artiesten die nog geen grote naam hebben – zoals Markus von Frieling. Aanbevolen en geselecteerd door mensen die bewust geen kunstprofessional zijn.

Dit is waar stagiair Jasmin Thormählen in het spel kwam. “Ik vind het leuk om de eerste ‘Art.’ te bekijken, sorteren, inlijsten en plannen.Upgrade_“2020” in de Artotheek”, aldus Jasmin.

Het begint met de tentoonstelling “PROJECTBLACKPERIOD”. “Als het werkt, zou het geweldig zijn als we een kunstenaar in de nieuwe ‘Art.Upgrade_“2020” in de Artotheek van de LUDWIGGALERIE”, zegt Ursula Bendorf-Depenbrock blij.

Markus von Frieling ontdekte zijn passie voor kunst eigenlijk pas doordat hij zijn oude baan opgaf. “Tot mijn 27e werkte ik als cateraar bij een grote fastfoodketen. Maar dat was het gewoon niet. Ik ben ermee gestopt en weer begonnen met trainen. Als opvoeder.”

Tijdens zijn opleiding overhandigde een leraar hem plotseling een spatel en verf als onderdeel van een opdracht. Doe het. Creëer er iets mee. Markus ontdekt een persoonlijk enthousiasme. Sindsdien werkt hij in zijn vrije tijd met zwarte acrylverf, die hij met een spatel aanbrengt op papier dat niet groter is dan DIN A4. Vervolgens scant hij het werk en wijzigt de standaardwaarden in Gimp totdat het contrast goed is voor de kunstenaar. Uiteindelijk is het werk dus deels analoog, deels digitaal.

“Toen ik jong was, had ik veel te maken met graffiti en strips”, vertelt Markus von Frieling. “Deze stijl maakte visueel indruk op mij.” Zijn kunstwerken lijken inmiddels een beetje op de bekende Rorschach-testen, waarmee de in 1884 geboren psychiater Hermann Rorschach patiënten schimmige beelden liet zien waarin ze dingen moesten beschrijven en herkennen.

Sterker nog, er verschijnen voortdurend nieuwe figuren, vormen en contouren voor het oog van de kijker. Verscheen er niet zomaar een gezicht op het papier? Nu is het weer weg.

‘Beautiful Pieces of Darkness’ is de ondertitel van de tentoonstelling. “Ik geef het toe, ik heb soms een bepaalde sombere stemming”, legt Markus uit. “Ik draag ze dan met me mee totdat ik ze in mijn kunst kan loslaten. Zij is mijn uitlaatklep.”

“Ik ben benieuwd naar de reacties van de bezoekers. Maar doe deze tentoonstelling voorlopig hier!”

Ursula Bendorf-Depenbrock en Jasmin Thormählen hebben de foto's al ingelijst. Nu kijken ze uit naar de presentatie op 20 en 21 juni van 11 tot 18 uur.